home > over ons > nieuwsbrief

Integriteit als wederkerigheid

Auteur(s): Henk Brunink, Paul Strijp

Superioriteit versus meervoudigheid
Bekkers verbaast zich. Hoe is het mogelijk dat anderen integriteit in verband brengen met een discussie over de Balkenende-norm, met de knellende werking van regels en de rol van de media? En hoe kan Veerman het geven van steekpenningen in sommige Afrikaanse landen moreel rechtvaardigen? In plaats van nieuwsgierigheid te tonen, legt Han Bekkers met zijn verbazing zijn eigen opvatting en norm aan anderen op. Die opvatting bakent nauwkeurig af wat integriteit wel en niet is. Hier en in andere culturen, alsof zijn eigen referentiekader superieur is aan dat van de ander. In ons boek hebben wij dáár juist afstand van willen nemen. Wij zijn op zoek gegaan naar zo veel mogelijk perspectieven. En die hebben we gekregen. Wat een gevarieerde rijkdom!

Focus: veroordelen versus inleven?
Eerlijk is eerlijk: veel van de opmerkingen van Bekkers bespraken wij ook bij het schrijven. Moeten wij de handelwijze van Peper nu wel of niet afkeuren? Is het wel of niet terecht dat Veerman op zijn belangenverstrengeling is afgerekend? Over de kwesties rondom deze bestuurders is al zo veel geschreven. Wat voegt een zoveelste oordeel van onze of een zoveelste excuus van hun kant nog toe? We hebben achterhaald wat deze mensen, met alles wat ze hebben meegemaakt, voorhebben met integriteit. En dat scherpt de geest.

De top is kwetsbaar!
Bekkers raakt ontmoedigd van de machteloosheid die de topmensen uitstralen. Die is ons ook opgevallen. Je kunt daar op twee manieren op reageren. Je kunt die machteloosheid veroordelen vanuit de gedachte dat de top een plicht tot optimisme heeft. Je kunt daarentegen óók ingenomen zijn vanuit de gedachte dat de topmensen hun professionele kwetsbaarheid hebben laten zien. Kwetsbaarheid nodigt juist uit tot dialoog. Han Bekkers kiest voor de eerste benadering, wij voor de tweede.

Morele huishouding als opdracht
Integriteit is eigenlijk een werkwoord. Top en medewerkers voeren samen een morele huishouding. Maar in veel organisaties heerst nog angst. Angst om meerderen in rang aan te spreken. Omgekeerd weten die meerderen zich vaak geen raad met kritiek. Vandaar ons pleidooi voor vrijmoedigheid in die relatie. Als je de handeling van de ander niet begrijpt, spreek daar dan je verbazing over uit. Eigenlijk precies zoals Bekkers doet. Het is alleen een gemiste kans dat zijn verbazing gepaard gaat met een diskwalificatie. Nogal wat topmensen zet hij weg als eendimensionale denkers met een beperkt blikveld. Dat herkennen wij in het geheel niet. Ons boek nodigt bestuurders, managers en medewerkers juist uit tot dialoog. Want zonder gesprek is integriteit ontdaan van zijn ziel.

Wilt u reageren op dit boekendebat? Dat kan via utrecht@publiekdomein.nl.

Relevante leergangen: Leiderschap in het Publieke Domein, Wethoudersprogramma

« Terug
« Artikelen zoeken