home > over ons > nieuwsbrief

Koorddanser tussen domeinen

Auteur(s): Liesbeth Alferink, Harry Slegh,

Sprekend met Geert van Lonkhuyzen komt een wereld van actief zoeken en subtiel balanceren op het grensvlak van het ambtelijke en bestuurlijke domein voorbij. Opgeleid als leraar geografie en geschiedenis is lesgeven zijn oorspronkelijke passie. Sinds 1980 heeft hij heel wat functies in het onderwijs vervuld. In januari 2010 is hij aangetreden als directeur van het College voor Examens (CvE), een zelfstandige bestuursorganisatie (ZBO) die zorgt voor de kwaliteit van de landelijke examens.

Zijn eerste maanden bij het CvE omschrijft Geert als het landen in een andere wereld. Werkwijzen zijn anders en samenwerking heeft een andere dimensie. Volgens Geert wordt dat veroorzaakt door verschillen in logica tussen het ambtelijke domein van het ministerie van OCW en dat van het CvE. Op haar beurt moet deze logica weer aansluiten bij de wereld van de bewindslieden (bestuurlijke domein) en in het verlengde daarvan de Tweede Kamer (politieke domein). "Met jullie model van de vier domeinen in de hand ben ik als directeur wel bewust bezig met de positiebepaling ten opzichte van het ministerie en de bewindslieden en de politiek. Ik vraag me dagelijks af hoe ik er mee om wil en kan gaan. Al gaat het om hetzelfde thema of opgave, ieder heeft zijn eigen positie, manier van kijken en verantwoordelijkheid. Ik zie het als onze taak de verschillen in uitgangspunten met elkaar te verbinden en de benadering vanuit verschillende invalshoeken te respecteren."

Na zijn eerste maanden als directeur is hij er zich eens te meer van bewust dat balanceren op het grensvlak van het ambtelijke en bestuurlijke domein voortdurend dilemma's met zich meebrengt. Hij omschrijft een heel specifiek dilemma: "Ik ben forens en reis op en neer naar Heerenveen. Heerlijke werktijd. Regelmatig zitten kamerleden in dezelfde coupé te werken. Het is verleidelijk om dan even zaken te doen. Ik denk nu: ik houd het zuiver en communiceer met de Tweede Kamer via mijn bewindspersoon en het ministerie. Ieder zijn eigen positie en verantwoordelijkheid, dat maakt het wel net zo helder."

Hij noemt een ander voorbeeld. "Recent hebben het CDA en de SP een motie ingediend met het verzoek alle examens (dus niet alleen het vak Nederlands) op grammatica en spelling te beoordelen. Als leraar ben ik dan geneigd om uit te leggen hoe we bij het beoordelen te werk gaan. Bezie ik het krachtenveld dan wil ik echter een meervoudig evenwichtig advies formuleren. Ik wil daarbij zowel qua inhoud als qua toon recht doen aan de stijl en positie van de staatssecretaris én aan het belang en de invalshoek van de politici. Er moet empathie en deskundigheid van CvE uit spreken." Geert heeft in het gesprek meer voorbeelden van de noodzaak tot evenwichtskunst. "Ik schakel voordurend tussen mijn eigen organisatie, het departement en de bewindspersoon. Het CvE werkt per slot van rekening onder ministeriële verantwoordelijkheid. Deze politiek-bestuurlijke context maakt mijn functie extra boeiend."

Tot slot komt het tweerichtingsverkeer met de bestuurlijke opdrachtgever ter sprake. "Wij hebben vanuit onze eigen inhoudelijke expertise ook ambities, bijvoorbeeld op het vlak van een meer transparante normering en niveauhandhaving. We willen deze ambities en de bijbehorende stappen natuurlijk goed verbinden met het bestuurlijke en ambtelijke domein. Zorgvuldige regievoering is dus het adagium om te organiseren dat wij op het gebied van examens dé voor de hand liggende, betrouwbare en zichtbare partner zijn die transparant handelt", zo benadrukt Geert.

Liesbeth Alferink en Harry Slegh

Geert van Lonkhuyzen is directeur CvE en nam deel aan het Ontwikkeltraject Politiek-Bestuurlijke Gevoeligheid dat Publiek Domein recent voor het college heeft verzorgd.

 

Relevante leergangen: Politiek Bestuurlijke Gevoeligheid (PBG), Wethoudersprogramma, Leergang LB-II - Intervisiegroep, Politiek Ambtelijk Samenspel (PAS), Ondernemerschap voor ambtenaren, Meesterlijk besturen, Ongekende mogelijkheden voor oud-wethouders

« Terug
« Artikelen zoeken