home > over ons > nieuwsbrief

Als een vis in de oceaan, interview met Hennie van Deijck

Auteur(s): Maurice van de Mortel,

Het is een genot om met Hennie van Deijck te praten over de Stichting Experimenten Werkgelegenheid (SEW). Hennie is sinds 2000 directeur van deze stichting. Een directeur zonder eigen kamer, maar een bureau in de ontmoetingsruimte die tevens keuken, restaurant en kantine is. De centrale plek van SEW. Ik ken Hennie als programmaleider en docent bij Publiek Domein. Hier in Tilburg is de plek waar zij het merendeel van haar tijd wijdt aan sociale activering van vrouwen ‘onderaan in de bijstand'. En met succes. Dat is dan ook het onderwerp van ons gesprek.

Balanceren
Het eerste waar Hennie over begint als ik vraag naar haar beeld bij leiderschap is: balanceren. Balanceren tussen de da-gelijkse concrete werkelijkheid en dat wat zou moeten. "Een cursist komt bij SEW binnen en op het eerste gezicht lijkt het vaak of zij best naar een baan kan of dat zij haar huishouden wel op orde kan krijgen. Maar als we beter kijken blijkt er een gecompliceerde of soms onvoorstelbare wereld achter te zitten. Bijna iedere dag denken we: hoe kan dit!? De cursist is vaak aan het overleven en kan zich niet veroorloven om verder te kijken dan de dag van vandaag. Wij hebben geen andere keus: met die wereld er achter moeten we iets gaan doen om iets te kunnen bereiken. Balanceren dus tussen zorg en discipline, tussen liefdevol en streng. Ver-talen van de leefwereld van cursisten naar sociale activering in de maatschappij."

Sturen op personen
Veel organisaties sturen vooral op prestaties, doelen en regels. Dat is belangrijk, noodzakelijk zelfs om focus en ordening te hebben, maar bij SEW is het niet genoeg. Wat we van cursisten verlangen moeten we als medewerkers en zeker als directeur zelf ook uitdragen in woord en daad. Practice what you preach. Als dat niet klopt, wordt dat haarfijn gevoeld en ben je niet geloofwaardig en overtuigend. Elkaar aanspreken op gedrag - niet als berisping maar als investering, precies en met aandacht - vergt specifieke professionaliteit. Zelf zegt ze: "Je kunt mensen, cursisten en ook anderen alleen veranderen als je zelf als persoon en organisatie bereid bent dat ook te doen. En als dat in de organisatie eenmaal de cultuur is en vanzelfsprekend is, is het ook aangenaam en productief. Het genereert positieve energie, mensen werken hard en met plezier, werken gemakkelijker samen, zetten zich in en zijn bereid dingen aan te gaan of op te pakken die ze lastig vinden. Dat heet persoonlijke groei." Dit klinkt misschien soft, maar is hard in zijn resultaten. SEW krijgt geen subsidie, maar haalt opdrachten van de gemeente binnen via openbare aanbestedingen met targets en trajectprijzen. 10% van de trajectprijs krijgt SEW pas als de cursist positief uitstroomt naar (vrijwilligers)werk of een opleiding. Dit lukt overigens voor ongeveer 80% van de cursisten!

Een goede relatie met de opdrachtgever
Wat geldt voor cursisten geldt ook voor de opdrachtgever. SEW investeert veel in de relatie met de gemeente. Als lokale organisatie gaat het om de relatie opdrachtgever - opdrachtnemer in samenwerking en coproductie vorm te geven. En dat is lastig. Het helpt dan als je inzicht hebt in hoe het intern bij de gemeente werkt, in achtergronden en verhoudingen. "Met zoveel spelers praat je nooit met ‘de' gemeente en je wilt toch de relatie(s) onderhouden. Als dat soms wel eens (heel) veel tijd vraagt is het de kunst je niet te ergeren, ook als ineens andere opvattingen, vragen en standpunten opduiken. Of als je als externe partner de interne gemeentelijke processen moet verbinden. In feite zijn er bij de SEW ook verschillende rollen. Ik zelf spreek met de beleidsmakers van de gemeente zeg maar de ‘beleids-taal'. Onze mentoren in de frontlinie gebruiken meer de taal van actie met de casemanagers van Sociale Zaken. Iedereen doet op zijn terrein het werk en onderhoudt daar de relatie. Voor de cursisten is het bijvoorbeeld heel belangrijk dat de driehoek cursist - mentor (SEW) - casemanager (gemeente) goed samenwerkt."

Hard werken
Dat is het antwoord van Hennie als ik vraag waar het verschil wordt gemaakt. Gewoon met toewijding hard werken. Alert zijn, steeds opnieuw vragen stellen en continu balanceren op de grens en die zo nodig verleggen. Ons doel is een organisatie te zijn zonder drempels voor sociale activering van vrouwen. Wij zijn daarvoor afhankelijk van één contract met de gemeente en dat maakt ons kwetsbaar. Er is altijd te weinig geld. De verantwoordelijkheid voor 30 medewerkers maakt het dan zwaar. Tegelijkertijd is het onze kracht waar we trouw aan willen blijven. SEW is net een vis in de oceaan, die heel hard moet zwemmen om op dezelfde plek te blijven. In de loop der jaren heb ik geleerd dat als je hulp vraagt in geval het echt nodig is, die hulp er ook komt. Vaak uit onverwachte hoek en niet altijd meteen herkenbaar.

Schakelen
Steeds duidelijker zie ik Hennie als iemand die voortdurend kan schakelen tussen al die verschillende speelvelden. De cursisten (waar ze zelf ook les aan geeft), de organisatie, de gemeente en het netwerk van SEW in het Tilburgse. "Mijn ervaring en opleiding die eerst een beetje een rommeltje leek, krijgt hier een plaats want je hebt al die verschillende disciplines hard nodig." Dus is het gepast om te eindigen met het CV van Hennie: Na de pedagogische academie heeft ze 13 jaar les gegeven. Daarnaast studeerde ze aan de Academie voor Beeldende Vorming. In 1986 is ze lid geworden van de gemeenteraad en vanaf 1991 fractievoorzitter voor de PvdA. Ze studeerde Beleid en Organisatiewetenschappen en volgde ITIP opleidingen. Nu komt dit bij elkaar met het werk bij Publiek Domein en als directeur van het SEW.

De stichting Experimenten Werkgelegenheid (SEW) bestaat sinds 1997 en begeleidt vrouwen naar een actieve rol in de samenleving. Soms is dat een baan. Ieder jaar beginnen er zo'n 80 cursisten. Op een grote wereldkaart staat aangegeven waar ze vandaan komen en dat zijn inmiddels bijna 60 verschillende landen, waaronder Nederland. Een traject duurt gemiddeld anderhalf jaar. SEW heeft circa 30, meest parttime, personeelsleden. Opdrachtgever is de gemeente Tilburg. Zie voor meer informatie de website: www.sewtilburg.nl.

 

« Terug
« Artikelen zoeken